Halloween – ÔÇ×cukierek albo psikusÔÇť i o co w tym wszystkim chodzi ­čÄâ­čĹ╗­čžŤ

Na has┼éo Halloween, wielu z nas od razu my┼Ťli o ameryka┼äskiej tradycji polegaj─ůcej na polowaniu na cukierki i mniej lub bardziej przera┼╝aj─ůce kostiumy. ┼Üwi─Öto czarownic, duch├│w, wampir├│w i innych przera┼╝aj─ůcych rzeczy jest obchodzone w wielu krajach w bardzo r├│┼╝ny spos├│b i ma r├│┼╝ne znaczenia.

S┼éowo “Halloween” pochodzi od ÔÇťAll HellowÔÇÖs EveÔÇŁ i oznacza “wiecz├│r poprzedzaj─ůcy Dzie┼ä Wszystkich ┼Üwi─ÖtychÔÇť. Ludzie przebrani za szkielety, czarownice lub zombie w┼é├│cz─ů si─Ö po ulicach, ozdabiaj─ů domy wydr─ů┼╝onymi dyniami, a dzieci dzwoni─ů do drzwi z pytaniem ÔÇ×cukierek albo psikusÔÇť. W wielu cz─Ö┼Ťciach ┼Ťwiata z biegiem czasu rozwin─Ö┼éy si─Ö z tego jednak bardzo szczeg├│lne tradycje. Ale sk─ůd tak naprawd─Ö pochodzi Halloween i dlaczego jest tak popularny w┼Ťr├│d Amerykan├│w? Na te i na inne pytanie zwi─ůzanie z Halloween odpowiadamy poni┼╝ej.

Sk─ůd si─Ö wzi─Ö┼éo Halloween?

halloween
┬ęelements.envato.com

Jak ju┼╝ wspomnieli┼Ťmy s┼éowo “Halloween” pochodzi od angielskiego terminu ÔÇťAll HellowÔÇÖs EveÔÇŁ (wiecz├│r przed ┼Üwi─Ötem Wszystkich ┼Üwi─Ötych). ┼Üwi─Öto to ma do┼Ť─ç d┼éug─ů tradycj─Ö, a jego pocz─ůtki si─Ögaj─ů Irlandii. Celtowie ┼Ťwi─Ötowali wtedy ÔÇ×SamhainÔÇť, kt├│re oznacza koniec lata i zwiastuje zim─Ö. 31 pa┼║dziernika Irlandczycy chcieli uchroni─ç si─Ö przed nieumar┼éymi i ciemno┼Ťci─ů, wi─Öc sami przebierali si─Ö za nieumar┼éych. Dzi─Öki temu mieli nadziej─Ö, ┼╝e zostan─ů w ten spos├│b oszcz─Ödzeni przed zombie i innymi niebezpiecznymi mocami. Za spraw─ů irlandzkich imigrant├│w Halloween dotar┼éo r├│wnie┼╝ do Ameryki Od 1990 roku tradycja Halloween jest celebrowana r├│wnie┼╝ w innych krajach europejskich.

Co ┼é─ůczy dynie i Halloween?

┬ęelements.envato.com

Wiadomo, ┼╝e kolor ÔÇ×czarnyÔÇť jest symbolem ciemno┼Ťci. Jednak r├│wnie┼╝ kolor ÔÇ×pomara┼äczowyÔÇť jest mocno zwi─ůzany z tradycjami obchodzonymi 31 pa┼║dziernika. Dalej jednak nie rozwi─ůzuje to zagadki dlaczego wydr─ů┼╝one dynie s─ů tak nieodzownym elementem Halloween.┬á

Ot├│┼╝ jest z tym zwi─ůzana pewna legenda o z┼éoczy┼äcy Jack’u Oldfield. Oldfieldowi uda┼éo si─Ö z┼éapa─ç diab┼éa i wypu┼Ťci┼é go dopiero wtedy, gdy ten obieca┼é mu, ┼╝e nie b─Ödzie mu komplikowa┼é ┼╝ycia. Kiedy Jack umar┼é, nie m├│g┼é p├│j┼Ť─ç do nieba z powodu swoich grzech├│w. Ponadto za to, ┼╝e zdradzi┼é diab┼éa, nie wolno mu by┼éo i┼Ť─ç do piek┼éa i dlatego jego zagubiona dusza by┼éa przekl─Öta i musia┼éa b┼é─ůdzi─ç po podziemiu a┼╝ do dnia zag┼éady. Jednak diabe┼é zlitowa┼é si─Ö nad Jackiem i podarowa┼é mu rzep─Ö z ┼╝arz─ůcym si─Ö w─Öglem jako latarni─Ö w ┼Ťrodku, Dzi─Öki temu nie musia┼é on b┼é─ůdzi─ç w ca┼ékowitej ciemno┼Ťci. W USA rzep─Ö z legendy (znan─ů dzi┼Ť jako Jack OÔÇÖLantern) zast─ůpiono bardziej dost─Öpn─ů tam dyni─ů. St─ůd te┼╝ dzi┼Ť w oknach ka┼╝dego domu mo┼╝na znale┼║─ç wydr─ů┼╝on─ů dyni─Ö, w kt├│rej jest co┼Ť dla dzieci w Halloween.

31 pa┼║dziernika i jego obchody w r├│┼╝nych krajach na ┼Ťwiecie

Halloween w USA

Halloween USA
┬ęelements.envato.com

Halloween w USA to przewa┼╝nie czas sp─Ödzany z rodzin─ů i przyjaci├│┼émi a nawet z kolegami z pracy. Oczywi┼Ťcie z tej okazji ludzie dekoruj─ů domy, a motywami przewodnimi w dekoracjach s─ů duchy, szkielety, czarownice, czarne koty itd. Cz─Östo te┼╝ wtedy Amerykanie jedz─ů specjalne halloweenowe menu. Oko┼éo 75% doros┼éych wychodzi na imprezy dla przebiera┼äc├│w, a wiele du┼╝ych galerii handlowych ma w swojej ofercie gry i atrakcje dla dzieci. M┼éodzi ludzie zazwyczaj ┼Ťwi─Ötuj─ů w szkole i u┼╝ywaj─ů do tego najbardziej wymy┼Ťlnych kostium├│w. 31 pa┼║dziernika poprzebierane dzieci┬áp├│┼║nym popo┼éudniem i wczesnym wieczorem, w┼é├│cz─ů si─Ö po okolicy. Je┼Ťli drzwi si─Ö otwieraj─ů, wo┼éaj─ů “Trick or Treat”, co oznacza ÔÇ×cukierek albo psikusÔÇť. Wiele ameryka┼äskich miast organizuje r├│wnie┼╝ specjalne imprezy i wycieczki z przewodnikiem w nawiedzonych domach i do zaczarowanych miejsc. Bardzo szczeg├│lnym miejscem jest na przyk┼éad Salem w Massachusetts.

Irlandia, czyli tam wszystko się zaczęło

Halloweend Irland
┬ęelements.envato.com

Irlandia to jak ju┼╝ pisali┼Ťmy miejsce ÔÇ×narodzinÔÇť Halloween. Obchody tego ┼Ťwi─Öta w tym kraju s─ů bardzo podobne do tych w Ameryce. Dzieci w kostiumach ÔÇ×chodz─ůÔÇť po domach i prosz─ů o s┼éodycze. Dodatkowo w Halloween Irlandczycy graj─ů w specjaln─ů gr─Ö karcian─ů. W tej grze dzieci musz─ů wybra─ç kart─Ö, za kt├│r─ů ukrywa si─Ö nagroda. 31 pa┼║dziernika Irlandczycy jedz─ů tradycyjne ciasto owocowe o nazwie Barnbrack, w ┼Ťrodku kt├│rego znajduje si─Ö przewa┼╝nie co┼Ť s┼éodkiego. Co wi─Öcej, w Halloween w Irlandii mo┼╝na podziwia─ç spektakularne parady, imprezy lub ozdoby nawi─ůzuj─ůce do Halloween.

Meksyk i ÔÇ×Dia de los MuertosÔÇť

dia-de-los-muertos
┬ęelements.envato.com

┼Üwi─Öto Zmar┼éych to bardzo wa┼╝ny czas w Meksyku, a tradycja jego obchod├│w zosta┼éa nawet wpisana na list─Ö UNESCO jako niematerialne dziedzictwo kulturowe ludzko┼Ťci. Dla Meksykan├│w ┼Ťmier─ç jest cz─Ö┼Ťci─ů ┼╝ycia i uwa┼╝aj─ů oni, ┼╝e zmarli krewni wracaj─ů 31 pa┼║dziernika. Meksykanie chcieliby ich odpowiednio powita─ç i przygotowuj─ů si─Ö do tego w ich w┼éasnym stylu. ┼Üwi─Ötowanie zaczyna si─Ö 31 pa┼║dziernika i ko┼äczy 2 listopada i nie ma w nim miejsca na ponure kolory. Dla “go┼Ťci” z za┼Ťwiat├│w przygotowywane s─ů m.in. o┼étarze z pysznym jedzeniem i s┼éodyczami. Typowym symbolem s─ů czaszki, czy to jako przebranie, czy te┼╝ jako forma marcepanowa do przek─ůsek. Niekt├│re rodziny r├│wnie┼╝ odwiedzaj─ů cmentarz.

Anglia ma swoj─ů ÔÇ×Nut Crack NightÔÇť

Halloween Anglia
┬ęelements.envato.com

W Anglii Halloween nie ┼Ťwi─Ötuje si─Ö tak hucznie jak w powy┼╝ej opisanych krajach. Poza imprezami halloweenowymi i paradami kostiumowych dzieci, Anglicy nie specjalnie celebruj─ů Halloween. Pary wrzucaj─ů orzechy do ognia, ┼╝eby sprawdzi─ç, czy p─Ökaj─ů. Je┼Ťli tak i b─Ödzie g┼éo┼Ťny huk, zakochanym wr├│┼╝y si─Ö ┼Ťwietlan─ů przysz┼éo┼Ť─ç i wielk─ů mi┼éo┼Ť─ç. Z powodu tego zwyczaju wielu Anglik├│w nazywa Halloween ÔÇ×Nut Crack Night”.

Austria i ÔÇ×StriezelpaschensÔÇť

Haloween ciastka
┬ęelements.envato.com

Tradycja g┼éosi, aby 31 pa┼║dziernika pozostawi─ç na stole wod─Ö, kawa┼éek chleba i lamp─Ö na powitanie zmar┼éych krewnych. S─ů te┼╝ gminy, kt├│re w Halloween przestrzegaj─ů zwyczaju “Striezelpaschen”. 31 pa┼║dziernika rzuca si─Ö kostk─ů w knajpkach, aby wygra─ç ÔÇťAllerheiligen-StriezelÔÇť, czyli ciasto dro┼╝d┼╝owe z plecionki. W grze chodzi g┼é├│wnie o poczucie wsp├│lnoty, a zwyci─Özca mo┼╝e zako┼äczy─ç wiecz├│r kilkoma pysznymi struclami (Striezel).

ÔÇ×Dolcetto o scherzettoÔÇť we W┼éoszech

Halloween dzieciaki
┬ęelements.envato.com

We W┼éoszech podobnie jak w Ameryce, dzieci w przebraniu biegaj─ů wieczorami od domu do domu, maj─ůc nadziej─Ö na s┼éodycze od s─ůsiad├│w. Z kolei Borgo a Mozzano w Toskanii odbywa si─Ö coroczna parada Halloween, w czasie kt├│rej czarownice, demony i inne duchy ta┼äcz─ů, bawi─ů si─Ö i ┼Ťwi─Ötuj─ů.

Japonia i jej ÔÇ×Kawasaki Halloween ParadeÔÇť

Halloween Japan
┬ęelements.envato.com

W Japonii nie obchodzi si─Ö zbytnio Halloween. W sumie tylko w Kawasaki odbywa si─Ö Kawasaki Halloweend Parade. A┼╝ 4000 przebranych fan├│w Halloween bawi si─Ö 31 pa┼║dziernika. Ciekawostk─ů jest, ┼╝e je┼Ťli chcesz wzi─ů─ç udzia┼é w paradzie, to musisz si─Ö zarejestrowa─ç z dwumiesi─Öcznym wyprzedzeniem. Od kilku lat w Tokio zawsze odbywaj─ů si─Ö imprezy Halloween, ale bardziej ze wzgl─Öd├│w handlowych Disneylandu w Tokio i Universal Studios w Japonii. Natomiast warto wspomnie─ç o buddyjskim festiwalu Obon od 13 do 16 lipca, kt├│ry przypomina Halloween. Podczas tego ┼Ťwi─Öta niekt├│rzy ludzie w Japonii wracaj─ů do swoich rodzinnych stron i odwiedzaj─ů groby swoich przodk├│w. Z festiwalem zwi─ůzane s─ů Bon Dance i Bon Odori. To taniec rado┼Ťci, kt├│ry ma na celu upami─Ötnienie ┼Ťmierci przodk├│w.

ÔÇ×Hungry Ghost FestivalÔÇť w Chinach

Hungry ghost halloween
┬ęelements.envato.com

Hungry Ghost Festival to ca┼éy miesi─ůc po┼Ťwiecony Halloween. Przysmaki, woda i inne specja┼éy stawia si─Ö przed zdj─Öciami zmar┼éych ludzi (krewnych), aby w ten spos├│b zapewni─ç ich duchom dobr─ů podr├│┼╝ do nieba. W Hongkongu, na przyk┼éad, pali si─Ö zdj─Öcia jedzenia, pieni─Ödzy i innych cennych przedmiot├│w, aby odda─ç ho┼éd duchom zmar┼éych.

ÔÇ×Pchum BenÔÇť w Kambod┼╝y

┬ęelements.envato.com

Tak nazywa si─Ö dwutygodniowy festiwal w Kambod┼╝y, w czasie kt├│rego sk┼éada si─Ö ho┼éd zmar┼éym przodkom. W tych tygodniach zapala si─Ö ┼Ťwiece, sp─Ödza du┼╝o czasu z rodzin─ů i oczywi┼Ťcie konsumuje du┼╝o tradycyjnego, smacznego jedzenia! Przed ostatnim dniem festiwalu Pchum Ben mnisi ┼Ťpiewaj─ů, by oznajmi─ç otwarcie bram piek┼éa.

ÔÇ×Festival of the Cow" w Nepalu

Halloween Nepal
┬ęelements.envato.com

W Nepalu mieszka┼äcy obchodz─ů Festival of the Cow. W Nepalu Halloween jest bardzo kojarzone z krowami. Rodziny prowadz─ů krow─Ö przez Kathmandu, poniewa┼╝ s─ů przekonane, ┼╝e krowa pomaga zmar┼éym w podr├│┼╝y do nieba. Bardzo wyj─ůtkowy festiwal uliczny, kt├│ry odbywa si─Ö przez 8 dni w lipcu.

W Rosji unika si─Ö Halloween

┬ęelements.envato.com

W Rosji Ministerstwo Edukacji pracuje nad wyeliminowaniem tradycji Halloween i ostrzega przed ni─ů. Jako argument m├│wi si─Ö o spopularyzowaniu kultu ┼Ťmierci, co rzekomo wp┼éyn─Ö┼éoby (negatywnie) na zdrowie psychiczne i moralno┼Ť─ç dzieci.

A Ty jak sp─Ödzasz Halloween – kultywujesz tradycje czy raczej zwyczaj ten dla Ciebie nie istnieje? Daj zna─ç w komentarzu ­čśë A jakby┼Ť chcia┼é w tym czasie wybra─ç si─Ö na wakacje to zach─Öcamy do skorzystania z naszej wyszukiwarki.

Udost─Öpnij:

Dodaj komentarz

Tw├│j adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola s─ů oznaczone *

Wakacyjna Papuga 2023